Chất lượng không khí tác động thế nào đến sức khỏe của bạn?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới WHO, hơn 99% người dân đang sống ở những khu vực có chất lượng không khí kém dẫn đến gần 7 triệu ca tử vong mỗi năm. Vậy chất lượng không khí tác động thế nào đến sức khỏe của bạn?

1. Chất lượng không khí 

Theo Cơ quan bảo vệ môi trường Mỹ (EPA), mức độ ô nhiễm không khí trong nhà có thể cao hơn 3 – 5 lần so với ngoài trời. Theo đài Fox News, 80% các thành phố trên thế giới không đáp ứng được tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới WHO về chất lượng không khí, trong đó chủ yếu tập trung ở các nước đang phát triển và nghèo. 

Ô nhiễm không khí là sự kết hợp của các chất độc hại từ cả nguồn nhân tạo và tự nhiên. Khí thải xe cộ, dầu nhiên liệu và khí đốt tự nhiên để sưởi ấm nhà cửa, sản phẩm phụ của quá trình sản xuất và phát điện, đặc biệt là các nhà máy điện chạy bằng than và khói từ sản xuất hóa chất là những nguồn chính gây ô nhiễm không khí do con người tạo ra. 

Núi lửa phun trào gây ô nhiễm không khí 

Ngoài ra, thiên nhiên giải phóng các chất độc hại vào không khí như khói từ đám cháy rừng, tro và khí từ các vụ phun trào núi lửa, và các loại khí bao gồm khí metan, được thải ra từ quá trình phân hủy chất hữu cơ trong đất cũng là nguyên nhân tự nhiên khiến chất lượng không khí kém. 

Chất lượng không khí suy giảm đe dọa đến tình trạng sức khỏe con người, môi trường và trở thành gánh nặng kinh tế toàn cầu. Ô nhiễm không khí là nguyên nhân dẫn đến các hiện tượng khí hậu cực đoan như hiện tượng nóng lên toàn cầu, biến đổi khí hậu, mưa axit.

Chất lượng không khí tại Trung Quốc 

Ngoài ra, chất lượng không khí kém khiến giảm sút tình trạng kinh tế của toàn khu vực nói riêng và toàn cầu nói chung. Theo dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới vào năm 2020, năm thành phố toàn cầu đã thiệt hại ước tính lên tới 135 tỷ USD do ô nhiễm không khí gây ra bao gồm Tokyo (Nhật Bản) thiệt hại 43 tỷ USD, Los Angeles (California) mất 32 tỷ USD, thành phố New York thiệt hại 25 tỷ USD, Thượng Hải (Trung Quốc) thiệt hại 19 tỷ USD và Bắc Kinh (Trung Quốc) thiệt hại 16 tỷ USD. 

Xem thêm: Cái giá phải trả từ ô nhiễm không khí là bao nhiêu?

2. Chất lượng không khí tác động thế nào đến sức khỏe của bạn?

2.1. Vấn đề hô hấp 

Khi Tiêu chuẩn Chất lượng Không khí Xung quanh Quốc gia được thành lập vào năm 1970, ô nhiễm không khí chủ yếu được coi là mối đe dọa đối với sức khỏe đường hô hấp. Chất lượng không khí suy giảm có thể gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp như hen suyễn, ho khan, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính COPD, các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp và thậm chí là ung thư phổi và đột quỵ. 

Tiếp xúc với ô nhiễm không khí có liên quan đến stress oxy hóa và viêm nhiễm trong tế bào cơ thể, có thể tạo nền tảng cho các bệnh mãn tính và ung thư đường hô hấp. Năm 2013, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) đã phân loại ô nhiễm không khí là chất gây ung thư ở người.

Nghiên cứu về “Tác động của môi trường và sức khỏe của ô nhiễm không khí” của Hy Lạp cho thấy tiếp xúc ngắn hạn với các chất gây ô nhiễm không khí có liên quan chặt chẽ đến COPD (Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính), ho, khó thở, thở khò khè, hen suyễn, bệnh hô hấp và tỷ lệ nhập viện cao.

PM2.5 gây ra các bệnh về hô hấp ở người 

Các tác nhân ô nhiễm trong không khí như vật chất dạng hạt (PM2.5) và nito oxi có liên quan đến các bệnh viêm phế quản mãn tính. Nghiên cứu của London cho thấy trong số những người không bao giờ hút thuốc, phơi nhiễm PM2.5 và NO2 có liên quan đến viêm phế quản mãn tính và các triệu chứng xung quanh. 

Bệnh hen suyễn ở trẻ nhỏ 

Ngoài ra, sự gia tăng tỷ lệ bệnh hen suyễn và mức độ ô nhiễm không khí nghiêm trọng trong các đô thị cũng có mối liên quan với nhau. Trẻ em sống ở khu vực đô thị có thu nhập thấp có xu hướng mắc bệnh hen suyễn nhiều hơn những trẻ em khác. Một nghiên cứu được công bố vào năm 2023 chứng minh hai chất gây ô nhiễm không khí là ozone và PM2.5 với những thay đổi liên quan đến bệnh hen suyễn trong đường thở của trẻ em.

2.2. Vấn đề da liễu

Ô nhiễm không khí có thể dẫn đến các vấn đề về da liễu. Khi tiếp xúc với chất ô nhiễm trong không khí, da có thể trở nên nhạy cảm và bị tổn thương bao gồm nổi mẩn, đỏ, ngứa, bệnh vẩy nến vã lão hóa sớm.

Da là cơ quan lớn nhất trong cơ thể con người và là tuyến bảo vệ đầu tiên chống lại các tác nhân gây ô nhiễm môi trường khi chất lượng không khí suy giảm. Tuy nhiên, việc bị tấn công bởi các chất ô nhiễm dẫn đến lớp màng bảo vệ bị phá huỷ và tổn thương nặng nề. 

Mỗi làn da đều có microbiome (vi sinh vật) bao gồm vi khuẩn, nấm và virus. Sự hiện diện của các vi sinh vật đó giúp chống lại các chất có hại và cảnh báo hệ thống miễn dịch của cơ thể về mối nguy hiểm tiềm ẩn. Tuy nhiên, hệ vi sinh vật cần phải được cân bằng để đảm bảo sức khỏe của làn da. Nếu kích thước và sự đa dạng của nó bị phá vỡ do ô nhiễm không khí thì có thể gây ra sự phát triển quá mức của vi khuẩn có hại.

Bệnh vẩy nến ở da do ô nhiễm không khí 

Một nghiên cứu của Ý được thực hiện dựa trên tổng số 957 bệnh nhân mắc bệnh vảy nến với 4398 lần tái khám và hơn 15.000 phép đo nồng độ chất ô nhiễm. Nghiên cứu cho thấy 369 bệnh nhân (38.6%) tiếp xúc với phơi nhiễm với PM10 trung bình trên 20μg/m3 và PM2.5 trung bình trên 15μg/m3 trong 60 ngày trước khiến chỉ số PASI (chỉ số đo lường bệnh vảy nến) ngày càng cao.  

Ngoài ra, chất lượng không khí kém là nguyên nhân gia tăng nguy cơ lão hóa da sớm ở người. Nghiên cứu về “Ô nhiễm không khí và lão hóa da” được thực hiện vào năm 2020 tại Đại học Emory, Atlanta, GA, Hoa Kỳ cho thấy việc tiếp xúc với vật chất dạng hạt (PM) và nito dioxit (NO2) gây stress oxy hóa làm tăng khả năng lão hóa da sớm ở người. 

Da lão hóa sớm 

2.3. Vấn đề thần kinh 

Chất lượng không khí tác động trực tiếp đến hệ thần kinh và ảnh hưởng đến nhận thức ở người. Một số triệu chứng liên quan đến hệ thần kinh có thể xuất hiện bao gồm mất trí nhớ, căng thẳng, lo âu, stress hoặc trầm cảm nghiêm trọng. 

Đặc biệt, đối với trẻ em, nghiên cứu về “Phơi nhiễm vật chất hạt mịn trong thời thơ ấu liên quan đến sự khác biệt cụ thể ở bán cầu trong cấu trúc não” chứng minh hít thở PM2.5, thậm chí ở mức độ tương đối thấp, có thể làm thay đổi kích thước bộ não đang phát triển của trẻ. Điều này có thể làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề về nhận thức và cảm xúc sau này ở tuổi vị thành niên.

Kết tủa beta – amyloid tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer 

Chất lượng không khí suy giảm cũng là một nguyên nhân dẫn đến bệnh Alzheimer (AD) ở người. Theo nghiên cứu về “Tác động bất lợi của ô nhiễm không khí đối với hệ thần kinh” của Thổ Nhĩ Kỳ, vật chất dạng hạt có thể gây viêm nhiễm và tổn thương các mô trong não, góp phần vào quá trình tạo thành kết tủa beta – amyloid tăng nguy cơ mắc bệnh AD. 

Theo nghiên cứu khác về của Đại học Columbia, New York, việc tiếp xúc với Hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) trước khi sinh ở phụ nữ có liên quan đến các tác động phát triển não bộ, tốc độ xử lý thông tin và các vấn đề về hành vi thần kinh khác ở thanh thiếu niên thành thị. 

Chất lượng không khí suy giảm ảnh hưởng đến IQ của trẻ 

Ở Marietta, Ohio, nơi có một nhà máy tinh chế sắt mangan, nồng độ mangan trong máu và tóc cao. Đây là một dấu hiệu sinh học của việc tiếp xúc với ô nhiễm không khí. Nghiên cứu “Phơi nhiễm mangan và kết quả nhận thức thần kinh ở trẻ em ở độ tuổi đi học ở nông thôn” chỉ ra mangan có liên quan đến chỉ số IQ của trẻ. 

2.4. Vấn đề tim mạch

Chất lượng không khí suy giảm có thể liên quan đến những vấn đề về tim mạch ở người. Một số căn bệnh do ô nhiễm không khí gây ra đối với hệ thống tim mạch bao gồm suy tim, thiếu máu cơ tim, rối loạn nhịp tim, bệnh mạch vành hoặc bệnh van tim hậu thấp. 

Các nhà nghiên cứu của Viện Khoa Học Sức Khỏe Môi Trường Quốc Gia (NIEHS) đã nghiên cứu “Phơi nhiễm ngắn hạn với ô nhiễm không khí và tỷ lệ đột quỵ” của Hoa Kỳ cho thấy phụ nữ sau kỳ tiền mãn kinh tiếp xúc với nồng độ lớn NO2 trong không khí liên quan đến nguy cơ đột quỵ xuất huyết cao hơn. 

Hiện tượng xuất huyết máu gây đột quỵ

Nghiên cứu khác của Đại học Washington, Seattle nhận thấy đối với một số người Mỹ lớn tuổi, việc tiếp xúc với TRAP (Traffic Related Air Pollution – Ô nhiễm không khí liên quan đến giao thông) có thể dẫn đến giảm mức độ lipoprotein mật độ cao. Điều này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. 

Hơn nữa, theo báo cáo của Chương trình Chất độc Quốc gia (NTP), tiếp xúc với TRAP cũng làm tăng nguy cơ thay đổi huyết áp nguy hiểm ở phụ nữ mang thai, được gọi là rối loạn tăng huyết áp. Đây là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến sinh non, nhẹ cân, bệnh tật và tử vong ở mẹ và thai nhi.

Thay đổi huyết áp ở phụ nữ mang thai 

Chất lượng không khí có vai trò quan trọng đối với sức khỏe con người. Ô nhiễm không khí có thể gây ra các vấn đề về hô hấp, da liễu, tim mạch, thần kinh và cả các vấn đề sức khỏe khác. Trước thực trạng chất lượng không khí ngày càng suy giảm, bạn cần thực hiện các giải pháp không khí hiệu quả nhằm tạo môi trường lành mạnh, an toàn để bảo vệ và duy trì sức khỏe con người ở mức tốt nhất.

Tìm hiểu và cập nhật những thông tin mới nhất về không khí tại đây.

THAM KHẢO 

[1] Schikowski, Tamara, and Anke Hüls. “Air Pollution and Skin Aging.” Current Environmental Health Reports, vol. 7, no. 1, 11 Jan. 2020, pp. 58–64, https://doi.org/10.1007/s40572-020-00262-9.

[2] —. “Association between Short-Term Exposure to Environmental Air Pollution and Psoriasis Flare.” JAMA Dermatology, vol. 158, no. 4, 1 Apr. 2022, p. 375, jamanetwork.com/journals/jamadermatology/article-abstract/2788833, https://doi.org/10.1001/jamadermatol.2021.6019.

[3] Hooper, Laura G., et al. “Ambient Air Pollution and Chronic Bronchitis in a Cohort of U.S. Women.” Environmental Health Perspectives, vol. 126, no. 2, 6 Feb. 2018, www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6066337/, https://doi.org/10.1289/EHP2199.

[4] Altman, Matthew C, et al. “Associations between Outdoor Air Pollutants and Non-Viral Asthma Exacerbations and Airway Inflammatory Responses in Children and Adolescents Living in Urban Areas in the USA: A Retrospective Secondary Analysis.” The Lancet Planetary Health, vol. 7, no. 1, Jan. 2023, pp. e33–e44, https://doi.org/10.1016/s2542-5196(22)00302-3.

[5] Sun, Shengzhi, et al. “Short-Term Exposure to Air Pollution and Incidence of Stroke in the Women’s Health Initiative.” Environment International, vol. 132, Nov. 2019, p. 105065, https://doi.org/10.1016/j.envint.2019.105065.

[6] Bell, Griffith, et al. “Association of Air Pollution Exposures with High-Density Lipoprotein Cholesterol and Particle Number.” Arteriosclerosis, Thrombosis, and Vascular Biology, vol. 37, no. 5, May 2017, pp. 976–982, https://doi.org/10.1161/atvbaha.116.308193.

[7] Cserbik, Dora, et al. “Fine Particulate Matter Exposure during Childhood Relates to Hemispheric-Specific Differences in Brain Structure.” Environment International, vol. 143, 1 Oct. 2020, p. 105933, pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32659528/, https://doi.org/10.1016/j.envint.2020.105933.

[8] 1, 2, et al. “Effects of Prenatal Exposure to Air Pollutants (Polycyclic Aromatic Hydrocarbons) on the Development of Brain White Matter, Cognition, and Behavior in Later Childhood.” JAMA Psychiatry, vol. 72, no. 6, 1 June 2015, pp. 531–540, web.b.ebscohost.com/ehost/detail/detail?vid=7&sid=6712ae5e-4a41-4624-9480-ad7029fff569%40pdc-v-sessmgr03&bdata=JkF1dGhUeXBlPWlwLHNzbyZzaXRlPWVob3N0LWxpdmUmc2NvcGU9c2l0ZQ%3d%3d#AN=EPTOC103033062&db=mdc, https://doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2015.57.

[9] Haynes, Erin N., et al. “Manganese Exposure and Neurocognitive Outcomes in Rural School-Age Children: The Communities Actively Researching Exposure Study (Ohio, USA).” Environmental Health Perspectives, vol. 123, no. 10, Oct. 2015, pp. 1066–1071, https://doi.org/10.1289/ehp.1408993. Accessed 22 Oct. 2022.

_

Nếu bạn muốn thay đổi hoàn toàn chất lượng không khí trong không gian sống của mình, hãy liên hệ ngay với các chuyên gia xử lý không khí của chúng tôi.

INTELLIPURE / CHUYÊN GIA LỌC KHÔNG KHÍ CHUYÊN DỤNG ĐẾN TỪ MỸ

Hotline / 088 695 5566

Email / hello@intellipure.vn 

Website / www.intellipure.vn 

About The Author

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Shopping Cart